کپنوگراف
کپنوگراف چیست؟
در بیمارانی که سطح هوشیاری پایینی دارند یا شرایط تنفسی آن ها حاد شده است لازم است علائم حیاتی اندازه گیری شود. در اندازه گیری علائم حیاتی بیمار یکی از مهم ترین پارامترها غلظت یا فشار جزئی دی اکسید کربن در خون شریانی و در بازدم بیمار است که با استفاده از کاپنوگراف اندازه گیری می شود. برای اندازه گیری اکسیژن خون نیز از دستگاه پالس اکسیمتر استفاده می شود. البته در صورتی که بیمار در بخش مراقبت های ویژه به مانیتور علائم حیاتی وصل باشد، این پارامترها توسط مانیتور بیمار نیز اندازه گیری می شوند. در زمان بیهوشی در اتاق عمل و در بخش مراقبت های ویژه، کپنوگراف می تواند به کنترل علائم حیاتی بیمار کمک کند. در صورتی که بیمار شرایط بدنی نسبتا مناسبی داشته و سالم باشد، فشار جزئی CO2 خون شریانی با میزان آن در بازدم بیمار تفاوت زیادی ندارد. اما در صورتی که مشکلات ریوی یا قلبی مانند ضایعات سیانوتیک که یک نقص قلبی مادرزادی است وجود داشته باشد، تفاوت دی اکسید کربن در خون شریانی و در بازدم بیمار می تواند تا 1 کیلو پاسکال نیز برسد.
عملکرد کپنوگراف:
کپنوگرافی به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم انجام می شود. در روش مستقیم با اتصال یک دستگاه تنفسی به بیمار، میزان دی اکسید کربن در بازدم وی اندازه گیری شده و به صورت یک نمودار بر روی مانیتور دستگاه نشان داده می شود. در روش غیر مستقیم، فشار CO2 در خون شریانی بیمار اندازه گیری می شود. در شرایطی که بیمار بیهوش است دستگاه با استفاده از لوله تراشه یا ماسک به بدن وصل می شود تا دی اکسید کربن را از طریق بازدم بیمار اندازه بگیرد.
سیستم کاپنوگراف به این صورت است که پرتوهای مادون قرمز را انتشار می دهد و میزانی که این پرتوها جذب دی اکسید کربن می شوند باعث اندازه گیری CO2 می شود. در واقع با جذب این پرتوها توسط دی اکسید کربن، پرتوهای بازگشتی کمتری توسط سنسور دستگاه دریافت می شوند. برای استفاده از دستگاه لازم است حتمال کالیبراسیون در محیطی با هوای دارای 3% دی اکسید کربن انجام گیرد. هنگام استفاده نیز باید به سرعت تغییر موج کاپنوگراف دقت شود و پزشک یا جراح بر اساس آن، اقدامات لازم را انجام دهند.
کاربردهای دستگاه کپنوگراف:
کاربردهای کاپنوگراف به شرح زیر می باشد:
- بررسی و کنترل تنفس بیمار در زمان بیهوشی در اتاق عمل
- بررسی گرفتگی راه تنفسی بیمار در زمان دم
- حذف دی اکسید کربن اضافی بدن بیمار با استفاده از تشخیص غلظت آن در بازدم و خون شریانی
- پیشگیری از لوله گذاری اشتباه در مری و قطع مدار تنفسی و سایر مشکلات در زمان بیهوشی مانند هیپوونتیلاسیون
- تشخیص نارسایی گردش خون
- تهویه کیسه های هوایی
- لوله گذاری صحیح در نای
- رسیدن خون کافی به ریه ها
- اندازه گیری تعداد تنفس و نظم آن.
- تشخیص بیماری هایی مانند آمبولی ریه، آسم، نارسایی احتقانی قلب و برونشیت.
معایب کپنوگرافی:
با وجود مزایا و کاربردهایی که Capnography دارد و پیش تر به آن اشاره شد، استفاده از این دستگاه معایبی نیز دارد و ممکن است دستگاه در حین کار دچار مشکلاتی شود. با ترشح های تنفسی بیمار، رطوبت حاصل می تواند باعث تغییر عملکرد صحیح سنسورهای دستگاه شود. به این منظور لازم است کالیبراسیون و عملکرد صحیح حسگرها به طور منظم چک شود و در صورت نیاز قطعات دستگاه یا سنسور های تعویض شده یا تعمیرات لازم برای آن ها انجام گیرد.
خرید کپنوگراف در بازار تجهیزات پزشکی ایران:
انواع مختلف دستگاه کپنوگراف در برندها و مدل های مختلف در بازار تجهیزات پزشکی ایران عرضه می شود. هنگام خرید دستگاه باید به کیفیت قسمت های مختلف آن، دقت اندازه گیری دستگاه و عملکرد صحیح سنسورها دقت شود. از آن جایی که این دستگاه در بخش مراقبت های ویژه یا اورژانس یا اتاق عمل مورد استفاده قرار می گیرد و یکی از تجهیزات حیاتی به حساب می آید لازم است از مراکز معتبر همراه با گارانتی و خدمات پس از فروش مناسب خریداری شود. کارشناسان تنفسی شرکت پیشگامان تجارت کاریز شما را در خرید بهترین و به صرفه ترین دستگاه کپنوگراف یاری می رسانند.