آمبوبگ

آمبوبگ چیست؟

آمبوبگ یکی از تجهیزات پزشکی تنفسی است که Bag Valve Mask یا ماسک دریچه ای کیسه ای یا احیاگر دستی نیز نامیده می شود و در شرایط اورژانسی، به تنفس بیمار کمک می کند. این وسیله، تهویه اکسیژن دستی را برای بیمارانی انجام می دهد که توانایی تنفس ندارند و یا به اندازه کافی تنفس نمی کنند. آمبوبگ از یک کیسه با قابلیت باد شدن، یک ماسک و یک دریچه کنترل جریان هوا تشکیل شده که با فشار آوردن به کیسه، دریچه اجازه عبور اکسیژن به ماسک و ریه های بیمار را می دهد. اما نباید هوای بازدمی بیمار وارد کیسه شود. ماسک آمبوبگ روی دهان و بینی را به طور کامل می پوشاند و از نشتی اکسیژن جلوگیری می کند. لازم به ذکر است که اگر از آن به درستی استفاده نشود می تواند آسیب جدی به بیمار وارد کند یا حتی موجب مرگ شود. علاوه بر این، استفاده بیش از حد از آن می تواند به آسپیراسیون ریوی و نفخ معده منجر شود.

کاربردهای آمبوبگ:

اصلی ترین کاربرد آمبوبگ در شرایط اورژانسی برای بیمارانی است که دچار ایست قلبی شده اند و لازم است احیا شوند. هم چنین اگر بیمار آسیب قلبی و تنفسی دیده باشد و توانایی تنفس نداشته باشد از این وسیله استفاده می شود. در حملات شدید آسم یا آلرژی، استفاده از آن موجب باز شدن راه های هوایی می شود. علاوه بر این، اگر عمل لوله گذاری را نتوان برای بیمار انجام داد، می توان از آمبوبگ استفاده کرد. از این وسیله به راحتی در موارد اورژانسی در طبیعت، آمبولانس، هلیکوپتر، بخش اورژانس، مراقبت های ویژه و هم چنین در بخش جراحی استفاده می شود. زیرا در استفاده از آن نیازی به برق یا باتری وجود ندارد و دستگاه به راحتی حمل می شود.

نحوه استفاده از آمبوبگ:

آمبوبگ به دو شکل استفاده می شود. در حالت ساده تر، با قرار دادن ماسک آن بر روی دهان و بینی بیمار و پر و خالی کردن کیسه به صورت دستی، به عمل تنفس بیمار کمک می شود. اما در صورت نیاز می توان اکسیژن ورودی به ریه بیمار را تغلیظ کرد که در این صورت آمبوبگ از انتهای کیسه به یک منبع اکسیژن مانند کپسول اکسیژن یا اکسیژن ساز متصل می گردد. در واقع رابط اکسیژن به آن وصل شده و اکسیژن با خلوص بیش از 90% به ریه بیمار می رسد. هنگام استفاده، تاثیرگذاری آن با بالا و پایین رفتن قفسه سینه بیمار قابل مشاهده است. دریچه آمبوبگ دارای درجات متفاوت 20، 30 و 40 سانتی متر آب است و در صورتی که از لوله تراشه برای بیمار استفاده شود باید این دریچه باز باشد، زیرا در این حالت اگر دریچه بر روی 40 تنظیم شده باشد، فشار هوای اضافی هنگام تنفس بیمار از طریق این دریچه خارج شده و فشار کنترل می شود.

هنگام استفاده از آمبوبگ لازم است تجهیزاتی مانند لوله اتصال به منبع اکسیژن، منبع اکسیژن با غلظت اکسیژن بالا و دستگاه ساکشن در دسترس باشد. دستگاه ساکشن به منظور خارج کردن مایعات اضافه در سیستم تنفسی و تنفس آسان تر بیمار استفاده می شود. شخصی که از آمبوبگ استفاده می کند باید تبحر کافی داشته باشد و موجب آسیب بیمار نشود. این فرد باید با یک دست ماسک را بر روی صورت بیمار نگه دارد و با یک دست کیسه را فشار دهد. موقعیت بدن بیمار نیز بسیار مهم است. آمبوبگ پیش از استفاده باید کاملا ضد عفونی شده باشد. در استفاده از آن باید علائم حیاتی بیمار چک شود و در صورت لزوم جریان و فشار آمبوبگ مجددا تنظیم شود. این وسیله می تواند بسته به الگوی تنفس بیمار 500 تا 600 میلی لیتر هوا را به ریه بیمار وارد کند. البته این میزان به نوع آمبوبگ و تکنیکی که در استفاده از آن انجام می شود بستگی دارد.

آمبوبگ برای چه بیمارانی استفاده نمی شود؟

• بیماران دارای وزن بسیار بالا یا بسیار پایین که قرار دادن و متناسب کردن ماسک با صورت آن ها مشکل است.
• در بیمارانی که سابقه خروپف شدید دارند زیرا ممکن است دچار مشکل تنفسی خاصی باشند.
• بیماران بدون دندان، زیرا ساختمان دهانی آن ها با دیگران متفاوت است.
• بیمارانی که ریش و سبیل زیادی دارند و ممکن است ماسک آمبوبگ کاملا بر روی صورت آن ها قرار نگیرد.
• اگر جسم خارجی در مجرای تنفسی وجود داشته باشد یا بیمار استفراغ کند نباید از این وسیله استفاده شود.

انواع آمبوبگ:

کیسه آمبوبگ می تواند سیلیکونی یا پلاستیکی باشد. هم چنین حجم آن می تواند بین 500، 600، 1500 و 2000 سی سی متفاوت باشد که بسته به شرایط بیمار و تشخیص امدادگرد انتخاب می شود. کیسه های آمبوبگ نیز در انواع زیر تولید می شوند:

• کیسه قابل تعویض: این مدل دارای کیسه یک بار مصرف است و کیسه آن پس از هر بار استفاده دور انداخته می شود و امکان ضد عفونی کردن ندارد.
• کیسه با قابلیت استفاده مجدد: این وسیله در کلینیک و آمبولانس و در شرایط اورژانسی دیگر استفاده می شود و امکان استریل کردن و استفاده مجدد آن وجود دارد.
• آمبوبگ مناسب نوزادان و اطفال تا 10 کیلوگرم
• اطفال 10 تا 40 کیلوگرم
• بزرگسالان با حداقل وزن 40 کیلوگرم.

مزایای استفاده از Bag valve mask:

این دستگاه قابل حمل و سبک است و استفاده از آن نیز آسان است و در صورتی که فرد با نکات استفاده از آن آشنا باشد به راحتی می تواند به بهبود شرایط بیمار کمک کند. به دلیل سبک و قابل حمل بودن و عدم نیاز به برق، به راحتی در بخش های مختلف بیمارستان و هم چنین در خارج از بیمارستان و در حوادث استفاده می شود. در بسیاری از موارد می توان بدون نیاز به تجهیزات پیشرفته، با استفاده از آمبوبگ بیمار را نجات داد. بنابراین این وسیله حیاتی است و برای تمام سنین قابل استفاده می باشد.

خرید آمبوبگ در بازار تجهیزات پزشکی ایران:

انواع آمبوبگ در حجم ها و مدل های مختلف برای سنین متفاوت در بازار تجهیزات پزشکی ایران عرضه می شود. برای خرید این وسیله باید دقت شود که برای چه سنینی استفاده می شود، هم چنین در صورتی که امکان استریل کردن آن پس از هر بار استفاده وجود ندارد نوع قابل تعویض یا یک بار مصرف تهیه شود.