نحوه نگهداری از دستگاه سی پپ
دستگاه سی پپ چیست؟
یکی از مهم ترین و پر کاربردترین تجهیزات کمک تنفسی که به برطرف شدن مشکلات تنفسی مختلف کمک می کند دستگاه سی پپ است. این دستگاه با عنوان Continuous Positive Airway Pressure که به شکل مخفف CPAP نامیده می شود، یک سطح فشار هوای مثبت برای کمک به عمل دم بیماران ایجاد می کند. در واقع با استفاده از این فشار، راه تنفسی بیمار را باز نگه داشته و از بسته شدن آن به خصوص در طول خواب جلوگیری می کند. از دستگاه سی پپ جهت درمان بیماری ها و مشکلات مختلف مانند آسم، آپنه و خروپف استفاده می شود که در ادامه به آن ها بیشتر پرداخته می شود. با توجه به این که این دستگاه بیشتر در منزل نگهداری می شود، آشنایی با نحوه نگهداری از دستگاه سی پپ و تمیز کردن آن موجب بهبود عملکرد دستگاه و طول عمر آن می شود. در این مقاله ابتدا به دستگاه سی پپ و کاربردها و عملکرد آن می پردازیم و سپس نکات لازم برای نگهداری و تمیز کردن دستگاه را متذکر می شویم.
سی پپ برای درمان چه بیماری هایی استفاده می شود؟
به منظور درمان بیماری ها و مشکلات تنفسی زیر از دستگاه سی پپ استفاده می شود:
آپنه تنفسی:
درمان این بیماری در واقع اصلی ترین کاربرد دستگاه سی پپ است. آپنه زمانی رخ می دهد که در زمان خواب، راه تنفسی بیمار بسته شود. انواع مختلف آپنه مانند انسدادی، مرکزی و مختلط وجود دارد که باعث این مشکل می شود. در آپنه انسدادی، عضلات حلق شل می شوند و مسیر تنفسی بسته می شود. در آپنه مرکزی، سیگنال مورد نیاز از مغز به منظور تنفس صحیح ارسال نمی شود. آپنه مختلط ترکیبی از این دو حالت است. در صورتی که آپنه درمان نشود، به مرور اکسیژن کافی به مغز و اندام های بدن نمی رسد و مشکلات دیگری مانند بیماری های قلبی و عروقی یا مغزی را به همراه خواهد داشت. بنابراین درمان آپنه یک اقدام بسیار مهم است. به منظور استفاده از سی پپ برای درمان آپنه لازم است از بیمار یک تست خواب در کلینیک خواب گرفته شود که بر اساس آن، فشار دستگاه تنظیم می گردد.
ادم ریوی:
در ادم ریوی، درون کیسه های هوایی کوچک ریه ها آب تجمع پیدا می کند که معمولا این حالت در اثر نارسایی قلبی رخ می دهد. در این شرایط تنفس بیمار با مشکل رو به رو می شود. با کمک دستگاه سی پپ، این آب خارج شده و اکسیژن رسانی به ریه به خوبی انجام می شود.
نارسایی تنفسی هیپوکسمیک:
این بیماری عبارتست از کاهش توانایی ریه در دریافت اکسیژن که معمولا در اثر پایین بودن فشار اکسیژن در دم، کم بودن اکسیژناسیون وریدی و وجود شانت رخ می دهد.
مزایای دستگاه سی پپ:
با استفاده از دستگاه سی پپ، بیمار به سرعت تفاوت در شرایط تنفسی خود را مشاهده می کند. استفاده از این دستگاه، فواید زیر را ایجاد می کند:
- افزایش حجم ریوی
- بهبود کیفیت خواب
- باز ماندن آلوئول های ریه
- اکسیژن رسانی بهتر به مغز و اندام های مختلف بدن
- کاهش خطر بیماری های قلبی و مغزی مانند حمله قلبی و سکته مغزی
- بهبود انطباق پذیری ریه ها
- کاهش آتلکتازی Atelectasis ریه
- کاهش فشار خون
- افزایش هوشیاری در طول روز.
عملکرد سی پپ:
پس از آن که از بیمار تست خواب گرفته شد، تنظیمات دستگاه با راهنمایی پزشک متخصص و شرکتی که دستگاه از آن خریداری می شود اعمال می گردد. دستگاه هوای محیط را به کمک موتور مخصوص به درون خود کشیده و فشار آن را افزایش می دهد. سپس آن را از طریق یک لوله خرطومی انعطاف پذیر به ماسک تنفسی روی صورت بیمار می رساند. در ابتدای ورود هوا به دستگاه فیلترهایی وجود دارند که آلودگی و گرد و غبار را از هوا جدا می کنند تا آلودگی به ریه بیمار انتقال پیدا نکند. هم چنین پیش از انتقال هوا به ماسک، از مرطوب کننده دستگاه عبور داده می شود تا رطوبت کافی پیدا کند و از خشک شدن راه تنفسی بیمار جلوگیری شود. اگر بیمار به اکسیژن بیشتری نیاز داشته باشد لازم است در کنار سی پپ از دستگاه اکسیژن ساز نیز استفاده شود.
نگهداری از دستگاه سی پپ:
به منظور بهبود عملکرد دستگاه سی پپ، نگهداری و تمیز کردن منظم آن توصیه می شود. به این منظور رعایت نکات زیر لازم است:
تمیز کردن دستگاه سی پپ:
- هنگام تمیز کردن، باید سیم برق دستگاه قطع باشد.
- ماسک سی پپ و بای پپ باید هر روز با آب گرم و صابون ملایم شسته شود.
- لوله خرطومی باید هر هفته شسته شود و پس از آن که کامل خشک شد به دستگاه متصل گردد.
- فیلترهای دستگاه باید به طور منظم تعویض و تمیز شوند. با آلوده بودن فیلترها، دمای دستگاه بالا می رود. فیلترهای یک بار مصرف باید به موقع عوض شوند. فیلترهای دائمی دستگاه باید به طور منظم شسته شوند و پس از خشک شدن در دستگاه قرار داده شوند.
- بخش های خارجی دستگاه باید هر ماه با دستمال نرم و مرطوب تمیز شود و نباید از شوینده های قوی یا الکل استفاده شود زیرا به دستگاه آسیب وارد می کند.
عوامل آسیب زننده به دستگاه سی پپ:
- نفوذ آب: آب نباید به دستگاه و بخش های الکترونیکی آن نفوذ کند.
- استفاده از مواد شوینده نامناسب: مواد شوینده قوی و الکل به دستگاه صدمه می زنند.
- گرما و نور خورشید: سی پپ باید از منابع تولید کننده گرما و نور مستقیم خورشید دور باشد. در صورتی که محیطی که سی پپ در آن استفاده می شود هوای بیش از 35 درجه داشته باشد، هوایی که وارد ریه بیمار می شود به حدود 41 درجه می رسد و موجب سوزش و آسیب مجاری تنفسی می شود.
- کشیدن یا پیچاندن لوله ها: لوله های دستگاه از جمله لوله خرطومی نباید پیچانده یا فشرده شود.
- عدم نظافت منظم: در صورتی که دستگاه به طور منظم و به شکل صحیح تمیز نشود باکتری ها در آن تجمع پیدا کرده و کارایی سی پپ کم می شود.
- عدم تعویض فیلترها: در صورتی که فیلترها به موقع تعویض نشوند دستگاه آسیب می بیند.
- استفاده از قطعات غیر مجاز: قطعات غیر مجاز و تقلبی به دستگاه صدمه می زنند.
- تغییر در تنظیمات فشار: همان طور که قبل تر گفته شد، تنظیمات فشار دستگاه طبق نظر پزشک متخصص انجام می شود تا تاثیر لازم را برای بیمار داشته باشد و دستگاه نیز آسیب نبیند.
- ضربه یا شوک فیزیکی: سقوط دستگاه یا ضربه به آن موجب آسیب های جدی می شود.
سایر نکات نگهداری از سی پپ:
- بررسی تنظیمات دستگاه: تنظیمات دستگاه باید به صورت دوره ای بررسی شود تا عمل صحیح داشته باشد.
- نگه داری در محیط مناسب: سی پپ باید در محیط خنک و خشک و به دور از گرما و رطوبت زیاد نگه داری شود.
- عمر مفید دستگاه حدود 3 تا 5 سال است که البته به مدل و برند آن نیز بستگی دارد. نحوه نگه داری از دستگاه بر روی طول عمر آن تاثیر زیادی دارد. در صورتی که دستگاه شما بیش از 5 سال استفاده شده است و مشکل فنی دارد لازم است مورد بررسی قرار گیرد.
- استفاده در ارتفاعات: در صورتی که دستگاه در ارتفاعات بالا استفاده شود ممکن است نیاز باشد فشار دستگاه بر اساس فشار هوای محیط تنظیم شود. بنابراین لازم است حتما با پزشک متخصص مشورت شود.
- سطح قرارگیری سی پپ: دستگاه سی پپ باید بر روی سطح صاف و محکم قرار گیرد تا عملکرد درستی داشته باشد. از کج یا وارونه شدن آن باید جلوگیری شود، در غیر این صورت ممکن است آب قسمت مرطوب کننده وارد سایر قسمت های دستگاه شده و به آن آسیب وارد کند.
- پیش از حمل دستگاه باید آب داخل مرطوب کننده آن خارج شود.
- در صورتی که دستگاه صدای غیر معمول تولید کند نباید از آن استفاده شود و باید با بخش خدمات پس از فروش شرکتی که دستگاه از آن خریداری شده تماس گرفته شود.
- دستگاه باید دور از دستگاه تصفیه هوا، رادیاتور و پرده قرار گیرد زیرا جریان هوای آن ها بر روی عملکرد دستگاه تاثیر می گذارد.
جمع بندی:
دستگاه سی پپ به درمان بسیاری از بیماری های تنفسی کمک می کند. این دستگاه که بیشتر یک دستگاه کمک تنفسی خانگی به حساب می آید دارای طول عمر 3 تا 5 سال است. با نگهداری صحیح دستگاه می توان طول عمر آن را افزایش داد و عملکرد آن را بهبود بخشید. بنابراین توصیه می شود در صورت خرید دستگاه سی پپ، نکات فوق را رعایت نمایید. کارشناسان شرکت کاریز جهت خرید انواع سی پپ و هم چنین نحوه نگهداری از دستگاه سی پپ شما را راهنمایی می کنند.
