تاثیر آپنه تنفسی بر بینایی
آپنه تنفسی چیست؟
آپنه تنفسی OSA یا Obstructive Sleep Apnea نوعی اختلال خواب است که با توقف های مکرر تنفس در طول خواب بیمار همراه است. این توقف ها به دلیل انسداد موقت مجاری تنفسی فوقانی مانند گلو رخ می دهند که جریان هوا را کاهش داده یا قطع می کنند. بر اثر آپنه تنفسی تاثیرات منفی زیادی بر سلامتی ایجاد می شود که یکی از مهم ترین تاثیرات آن بر روی سیستم بینایی و چشم ها است. در ادامه این مقاله تاثیر آپنه تنفسی بر بینایی را مورد بررسی قرار داده و روش های تشخیص و درمان این مشکل را معرفی می کنیم.
“برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آپنه و انواع آن، به مقاله “آپنه تنفسی چیست؟” مراجعه نمایید”
آپنه تنفسی چه تاثیری بر بینایی دارد؟
آپنه خواب می تواند بر بینایی تاثیرات منفی داشته باشد. البته این اختلال مستقیما با مشکلات بینایی مرتبط نیست اما در اثر عوارض آپنه مانند کاهش کیفیت خواب و اختلال در اکسیژن رسانی به مغز و سایر قسمت های بدن، می تواند مشکلاتی مربوط به چشم ها و بینایی نیز ایجاد شود. برخی از این مشکلات عبارتند:
افزایش خطر ابتلا به گلوکوم یا آب سیاه:
در اثر آپنه انسدادی خواب ممکن است فشار خون بالا و مشکلات قلبی رخ دهد که می تواند باعث افزایش خطر ابتلا به گلوکوم یا آب سیاه شود. زیرا در این شرایط فشار داخل چشم IOP یا Intraocular Pressure افزایش پیدا کرده و گلوکوم رخ می دهد. در واقع گلوکوم بیماری ای است که در آن فشار داخلی چشم افزایش پیدا می کند و به اعصاب بینایی آسیب وارد کرده و در نهایت بینایی را کاهش می دهد.
خشکی چشم:
افرادی که دچار آپنه خواب می شوند به خصوص کسانی که در طول شب به دلیل انسداد راه های هوایی از دهان نفس می کشند ممکن است دچار خشکی چشم شوند که این مشکل به این دلیل رخ می دهد که رطوبت در چشم ها کاهش پیدا کرده و اشک به صورت طبیعی در سطح چشم پخش نمی شود. خشکی چشم می تواند باعث سوزش، درد و کاهش کیفیت بینایی شود.
خستگی چشم ها و کاهش تمرکز:
خواب نامناسبی که در اثر آپنه خواب ایجاد می شود موجب خستگی چشم ها و مشکل در تمرکز در طول روز شده و بر روی بینایی نیز تاثیر منفی می گذارد.
اختلالات شبکیه چشم:
در اثر آپنه، سطح اکسیژن خون کاهش پیدا می کند و ممکن است به سلول های شبکیه چشم که به نوبه خود بر بینایی تاثیر می گذارند آسیب وارد شود. در واقع این اختلال در شرایطی پیش می آید که آپنه خواب بسیار شدید باشد و به طور مکرر در طول خواب رخ دهد. مشکلات شبکه ای که در اثر آپنه ایجاد می شوند مانند دژنراسیون شبکیه می باشند.
تاری یا دوبینی Diplopia:
در بعضی موارد ممکن است آپنه خواب باعث مشکلات عصبی شود که بر عضلات کنترل کننده حرکت چشم ها تاثیر می گذارد. در این حالت دوبینی یا دید دوگانه ایجاد می شود. علاوه بر این اگر آپنه باعث اختلال در سیستم عصبی یا عضلات چشم ها شده باشد مشکلاتی در هماهنگی حرکت چشم ها رخ می دهد.
افت فشار چشم Hypotony:
در اثر آپنه خواب و کمبود اکسیژن در طول شب ممکن است فشار چشم کاهش پیدا کرده و به ساختارهای چشم آسیب وارد شود که این مشکل باعث اختلال در جریان خون به سمت چشم و آسیب بافت های حساس آن می شود. زیرا در اثر کمبود اکسیژن، مواد مغذی و اکسیژن کافی به چشم ها نمی رسد و به شبکیه آسیب وارد می شود.
درد چشم یا ناراحتی:
در برخی موارد در اثر آپنه، جریان خون به سمت چشم ها کاهش پیدا می کند که به دلیل مشکلات تنفسی اتفاق افتاده است و می تواند منجر به درد و ناراحتی چشم شود.
مشکلات در تشخیص نور و تاریکی:
کمبود اکسیژن ناشی از آپنه خواب که به شبکیه آسیب وارد می کند می تواند در تشخیص نور و تاریکی مشکل ایجاد کرده یا موجب کاهش حساسیت به نور شود.
تاری دید هنگام صبح:
افرادی که دچار آپنه خواب هستند ممکن است صبح ها بعد از بیدار شدن دچار تاری دید یا اختلالات بینایی موقت شوند که این مسئله هم به دلیل کمبود اکسیژن در طول شب و ایجاد خستگی و کاهش کیفیت بینایی است.
مکانیسم های فیزیولوژیک تاثیر آپنه انسدادی بر بینایی:
کاهش اکسیژن رسانی به بافت ها: یکی از مهم ترین تاثیراتی که آپنه بر بدن می گذارد هیپوکسی Hypoxia یا کاهش سطح اکسیژن در خون است که در طول شب در اثر قطع مکرر تنفس بیمار رخ می دهد. بنابراین اکسیژن رسانی به بافت های مختلف بدن از جمله شبکیه چشم مختل شده و شبکه آسیب می بیند. شبکیه مسئول ارسال سیگنال های بصری به مغز است و به اکسیژن بسیار زیادی نیاز دارد. این کاهش سطح اکسیژن خون به خصوص در افرادی که مستعد این اختلال هستند آسیب زیادی به شبکیه وارد می کند.
- افزایش فشار خون: در اثر آپنه معمولا افزایش فشار خون یا Hypertension ایجاد می شود زیرا هنگامی که توقف تنفس رخ می دهد بدن واکنشی به فشار کاهش اکسیژن و افزایش دی اکسید کربن نشان می دهد که سیستم عصبی سمپاتیک را تحریک کرده و باعث افزایش فشار خون می شود. همان طور که قبل تر هم اشاره کردیم فشار خون بالا یکی از عوامل خطر برای ایجاد بیماری گلوکوم یا آب سیاه است که به عصب بینایی آسیب وارد کرده و موجب کاهش بینایی می شود.
- مشکلات در سیستم عصبی مرکزی: یکی از تاثیرات آپنه اختلال در عملکرد سیستم عصبی مرکزی است که می تواند تاثیرات منفی بر روی عملکرد عضلات کنترل کننده حرکت چشم ها و پردازش اطلاعات بصری داشته باشد. به طور مثال ممکن است فرد دچار عدم هماهنگی در چشم ها یا دوبینی شود که قبل تر به آن اشاره شد.
- افزایش خطر دژنراسیون شبکیه: در صورتی که سطح اکسیژن خون کاهش پیدا کند و این مشکل به صورت مکرر است ادامه داشته باشد به شبکه آسیب وارد شده و موجب افزایش خطر بروز دژنراسیون شبکیه می شود. این مشکل به خصوص در افرادی که زمینه ژنتیکی این بیماری را دارند رخ می دهد. دژنراسیون شبکیه می تواند باعث کاهش تدریجی بینایی شود.
آپنه خواب چه تاثیری بر سیستم عصبی و عضلات چشم دارد؟
از آسیب هایی که آپنه خواب بر بدن وارد می کند اختلال در سیستم عصبی به ویژه در عضلات چشم ها هست که در اثر این اختلال، هماهنگی در حرکت چشم ها دچار مشکل شده و دوبینی ایجاد می شود. هم چنین با توجه به این که آپنه تنفسی بر کیفیت خواب تاثیر می گذارد و موجب کم خوابی نیز می شود و خواب نقش حیاتی در بازسازی سلول ها و بافت ها دارد، آپنه می تواند بر عملکرد طبیعی عضلات چشم تاثیر گذاشته و باعث مشکلات بصری شود.
روش های تشخیص مشکلات بینایی مرتبط با آپنه خواب:
برای آن که تشخیص داده شود که مشکلات بینایی در اثر آپنه خواب ایجاد شده اند نیاز به ارزیابی دقیق پزشکی وجود دارد. در صورتی که شما به آپنه خواب مبتلا هستید اگر به مرور متوجه تغییرات در بینایی خود شده اید باید به پزشک مراجعه کنید. با تشخیص به موقع آپنه و درمان آن کیفیت خواب بهبود پیدا کرده و از بروز مشکلات بینایی جلوگیری می شود. به منظور تشخیص مشکلات بینایی مرتبط با آپنه از روش های زیر استفاده می شود:
- معاینه چشم: این روش بهترین راه برای تشخیص مشکلات بینایی مرتبط با آپنه است که در معاینه چشم، پزشک فشار چشم، سلامت شبکیه و عملکرد عصب بینایی را بررسی می کند.
- آزمایش های فشار چشم: فشار چشم باید به طور مرتب بررسی شود به خصوص اگر فرد سابقه آپنه و فشار خون بالا دارد.
- تست خواب: انجام تست خواب مانند پلی سومنوگرافی موجب تشخیص آپنه می شود که نشان می دهد مشکل بینایی به وجود آمده با آپنه مرتبط هست یا خیر.
- تصویربرداری شبکیه: در صورتی که بیمار به مشکلات شبکیه مانند دژنراسیون شبکیه مشکوک باشد لازم است تصویربرداری از شبکیه انجام شود.
“پیشنهاد می شود مقاله “روش های درمان آپنه خواب” را مطالعه نمایید”
استفاده از دستگاه های کمک تنفسی برای بهبود آپنه:
دستگاه های کمک تنفسی مختلف مانند بای پپ BiPAP و سی پپ CPAP به طور غیر مستقیم به بهبود مشکل بینایی بیمار که در اثر آپنه ایجاد شده کمک می کنند. با استفاده از این دستگاه ها اکسیژن رسانی به بخش های مختلف بدن از جمله چشم ها بهبود پیدا کرده، فشار خون و خشکی چشم کاهش پیدا می کند و کیفیت خواب بیمار تغییر زیادی خواهد داشت. البته این دستگاه مستقیم بر دژنراسیون شبکیه یا گلوکوم تاثیر نمی گذارد بلکه خطر و احتمال ابتلا به این بیماری ها را کاهش داده و به طور کل وضعیت بینایی را بهبود می بخشد. با استفاده از این دستگاه ها نتایج زیر حاصل می شود:
- بهبود اکسیژن رسانی به بدن و چشم ها: با استفاده از دستگاه سی پپ و به کمک فشار هوای مثبتی که این دستگاه ایجاد می کند مجرای تنفسی بیمار را باز نگه داشته و باعث عبور منظم جریان هوا می شود. در نتیجه سطح اکسیژن خون افزایش پیدا کرده، از کاهش سطح اکسیژن در خون یا هیپوکسی جلوگیری می شود. بنابراین بیمار در طول خواب توقف تنفس نخواهد داشت و با بالا بودن سطح اکسیژن در بدن از چشم ها نیز محافظت شده و خطر آسیب به شبکیه برطرف می شود.
- کاهش فشار خون: همان طور که قبل تر گفتیم آپنه معمولا با افزایش فشار خون و در نتیجه گلوکوم و مشکلات دیگر چشمی همراه است که استفاده از دستگاه سی پپ با بهبود کیفیت خواب و کاهش بیدار شدن های مکرر بیمار در طول شب به کاهش سطح فشار خون کمک می کند. بنابراین از گلوکوم و سایر مشکلات چشمی که با فشار خون بالا مرتبط هستند جلوگیری می شود.
- کاهش خستگی و خشکی چشم ها: افرادی که دچار آپنه خواب هستند به دلیل انسداد راه هوایی از طریق دهان تنفس می کنند و دچار خشکی چشم می شوند. دستگاه سی پپ شدت انسداد راه هوایی را کاهش داده و باعث بهبود تنفس از طریق بینی می شود. بنابراین خشکی چشم ها کم شده و رطوبت طبیعی چشم حفظ می شود.
- بهبود کیفیت خواب و کاهش مشکلات عصبی: کیفیت خواب در اثر آپنه و بیدار شدن های مکرر در شب کاهش پیدا می کند که این مسئله می تواند باعث مشکلات عصبی و بصری مانند دوبینی یا اختلال در هماهنگی حرکت چشم ها شود. استفاده از سی پپ باعث می شود بیمار خواب عمیق و پیوسته داشته باشد و عملکرد سیستم عصبی و عضلات چشم بهبود پیدا کند.
- کاهش خطر ابتلا به دژنراسیون شبکیه: همان طور که گفتیم آپنه می تواند باعث دژنراسیون شبکیه یا اختلال در سلول های حساس به نور در پشت چشم شود. با بهبود اکسیژن رسانی به کل بدن و چشم ها از طریق استفاده از دستگاه سی پپ از آسیب به شبکیه جلوگیری شده و دژنراسیون شبکیه رخ نمی دهد.
نتیجه گیری:
آپنه خواب تاثیر منفی زیادی بر سلامت عمومی بدن دارد و می تواند بر روی سلامت چشم ها نیز موثر باشد زیرا در اثر آپنه، کاهش اکسیژن رسانی به مغز و کل بدن، افزایش فشار خون و مشکلات در سیستم عصبی رخ می دهد که هر کدام از این مشکلات به تدریج بر روی بینایی تاثیر می گذارند و سلامت چشم ها را با مشکل رو به رو می کنند. با استفاده از درمان های مناسب آپنه مانند دستگاه های کمک تنفسی سی پپ و بای پپ، کیفیت خواب بیمار افزایش پیدا کرده و اکسیژن رسانی به تمامی بخش های بدن به خصوص چشم ها بهبود پیدا می کند و از بیماری های چشمی جلوگیری می شود. شرکت پیشگامان تجارت کاریز با تکیه بر دانش کارشناسان فروش مجرب خود در زمینه تجهیزات تنفسی، شما را در مشاوره، انتخاب و خرید تجهیزات کمک تنفسی یاری می دهد.



