تفاوت اکسیژن ساز پرتابل و خانگی
دستگاه اکسیژن ساز چیست؟
بسیاری از بیماری ها و مشکلات تنفسی موجب کاهش سطح اکسیژن خون در بدن می شوند. اکسیژن خون به طور طبیعی در بدن بیشتر از 95% است. بیماری های مختلفی مانند سرطان ریه، انواع عفونت های ریوی، آسم، بیماری های ویروسی و انسداد مزمن ریوی یا COPD بر روی سطح اکسیژن خون تاثیر می گذارند. به منظور جبران اکسیژن کاهش یافته در خون از دستگاه اکسیژن ساز استفاده می شود. این وسیله به کمک هوای محیط، اکسیژن دارای غلظت و خلوص بالا را تامین کرده و به ریه بیمار می رساند. زمانی که بیمار علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه یا کبودی لب ها را تجربه می کند به کمک پالس اکسیمتر، درصد اشباع اکسیژن خون تشخیص داده می شود و در صورت لزوم در کنار درمان های دارویی از انواع دستگاه اکسیژن ساز استفاده می شود. اکسیژن ساز در دو مدل خانگی یا ثابت و پرتابل تولید می شود. در این مقاله هر کدام از این مدل ها را توضیح داده و به تفاوت اکسیژن ساز پرتابل و خانگی می پردازیم.
انواع دستگاه اکسیژن ساز موجب بهبود هیپوکسمی Hypoxemia می شوند. هیپوکسمی حالتی است که در آن اکسیژن خون کمتر از 92 درصد شده و باید به سرعت برای درمان آن اقدام شود. علاوه بر این در اثر دریازدگی یا ارتفاع زدگی ممکن است حملات عصبی برای فرد رخ دهد که برای رفع آن ها از دستگاه اکسیژن ساز به خصوص دستگاه اکسیژن ساز پرتابل استفاده می شود. استفاده از اکسیژن ساز به ضد عفونی کردن ریه در برابر میکروب های بی هوازی و هم چنین رفع عوارض ناشی از مسمومیت با مونوکسید کربن کمک می کند.
عملکرد دستگاه اکسیژن ساز:
دستگاه اکسیژن ساز پرتابل و خانگی هر دو دارای عملکرد تقریبا یکسان هستند. در هر دو این دستگاه ها یک پمپ مکنده قوی وجود دارد که هوای محیط را به درون خود می کشد، سپس اکسیژن هوا را از سایر اجزا مانند نیتروژن جدا کرده و در محفظه ای که دارای پودر زئولیت است اکسیژن را تغلیظ و فشرده می کند، به طوری که خلوص آن را به 90 تا 95 درصد رسیده و فشار آن 1.5 تا 3 برابر شود. این اکسیژن از طریق ماسکی که بر روی صورت بیمار قرار گرفته است به ریه ها منتقل می شود. ممکن است به جای ماسک از نازال نیز استفاده شود. فیلترهای موجود در قسمت ورودی و خروجی دستگاه باعث تغلیظ اکسیژنی که به ریه بیمار می رسد می شوند. علاوه براین مرطوب کننده موجود در دستگاه باعث افزایش رطوبت اکسیژن شده و حس بهتری را برای بیمار ایجاد می کند.
انواع دستگاه اکسیژن ساز:
همان طور که قبل تر ذکر شد اکسیژن سازها در دو مدل خانگی یا ثابت و پرتابل یا قابل حمل تولید می شوند. در ادامه به بررسی این دو مدل می پردازیم:
اکسیژن ساز خانگی:
اکسیژن ساز خانگی یا ثابت مناسب استفاده در منزل یا بیمارستان و سایر محیط های درمانی است. به همین دلیل ابعاد آن بزرگ تر است و به راحتی جا به جا نمی شود اما در قسمت زیرین این اکسیژن سازها چرخ قرار داده شده که توسط آن در صورت لزوم در منزل یا در محیط درمانی انتقال داده می شوند. اکسیژن ساز ثابت می تواند اکسیژن را به صورت مداوم یا پالسی برای بیمار فراهم کند که بسته به وضعیت بدنی بیمار و تجویز پزشک، نوع اکسیژن رسانی از میان این دو حالت انتخاب می شود. در واقع اکسیژن رسانی مداوم، بدون وقفه است اما در اکسیژن رسانی پالسی اکسیژن به صورت مقطعی و در فاصله زمانی های مشخص به ریه بیمار می رسد.
اکسیژن ساز خانگی در مدل های 3، 5، 8 و 10 لیتری ساخته می شود که اکسیژن ساز 5 لیتری متداول ترین مدل است و برای مشکلات تنفسی مزمن استفاده می شود. اما اکسیژن ساز 10 لیتری در شرایطی که وضعیت تنفس بیمار بسیار حاد باشد مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر این اکسیژن ساز ثابت با برق شهری کار می کند و باتری ندارد.
مزایا و معایب اکسیژن ساز خانگی:
در استفاده از اکسیژن ساز ثابت، مزایا و معایبی وجود دارد که لازم است هنگام خرید دستگاه به آن ها توجه شود:
مزایای اکسیژن ساز خانگی:
این دستگاه دارای مزایای زیر می باشد:
- قابل استفاده به صورت 24 ساعته حتی در زمان خواب بیمار
- امکان تولید اکسیژن خالص تا حدود 10 سال
- امکان تولید اکسیژن به صورت مداوم یا مقطعی
- مناسب برای بیمارانی که در منزل بستری هستند.
معایب اکسیژن ساز خانگی:
- سنگین وزن بودن و جا به جایی سخت
- عدم امکان استفاده در خارج از منزل.
اکسیژن ساز پرتابل:
اکسیژن ساز پرتابل که قابل حمل است در منزل یا خارج از منزل به خصوص در سفر و محیط کار استفاده می شود. این دستگاه ابعاد کوچک تری نسبت به مدل های ثابت دارد و سبک است. علاوه بر این، به دلیل این که در محیط بیرون استفاده می شود علاوه بر برق، با باتری قابل شارژ نیز عمل می کند. این دستگاه اکسیژن را فقط به صورت پالسی و در فاصله زمانی های مشخص به بیمار می رساند. طول عمر باتری در اکسیژن ساز پرتابل اهمیت زیادی دارد و بهتر است که این نوع دستگاه بتواند تا چندین ساعت شارژ را در خود نگه داشته و اکسیژن رسانی را انجام دهد.
در برخی مدل های اکسیژن ساز پرتابل، دستگاه دارای سنسور است که دم و بازدم بیمار را تشخیص می دهد و هنگام دم، اکسیژن را به ریه بیمار فرستاده و هنگام بازدم دی اکسید کربن را خارج می کند. به این طریق در تولید اکسیژن و هم چنین مصرف باتری دستگاه صرفه جویی می شود. البته این نوع اکسیژن ساز پرتابل قیمت بیشتری نسبت به سایر مدل ها دارد. اکسیژن ساز قابل حمل در ظرفیت های 3 تا 5 لیتری در دسترس است که بسته به وضعیت ریوی بیمار، پزشک متخصص آن را برای وی تجویز می کند.
مزایا و معایب اکسیژن ساز پرتابل:
اکسیژن ساز پرتابل نیز همانند اکسیژن ساز خانگی دارای مزایا و معایب مختلف است که هنگام خرید آن باید به این موارد دقت شود:
مزایای اکسیژن ساز پرتابل:
- سبک بودن قابل
- حمل بودن
- دارای باتری قابل شارژ با کیفیت
- امکان استفاده در سفر، محیط بیرون از منزل و در محل کار.
معایب اکسیژن ساز پرتابل:
- تامین اکسیژن به صورت پالسی
- نامناسب بودن برای استفاده هنگام خواب
- دارای ظرفیت ماکزیمم 5 لیتر.
تفاوت اکسیژن ساز خانگی و پرتابل:
حال که هر دو مدل اکسیژن ساز را معرفی کردیم و مزایا و معایب آن ها را مورد بررسی قرار دادیم این دو مدل دستگاه را از نظر فاکتورهای زیر با هم مقایسه می کنیم:
منبع تامین انرژی:
تفاوت اصلی اکسیژن ساز پرتابل و خانگی در منبع تامین انرژی آن هست. در دستگاه اکسیژن ساز خانگی از برق شهری برای تامین انرژی استفاده می شود، در حالی که اکسیژن ساز پرتابل دارای باتری است و از برق خودرو نیز برای شارژ کردن آن می توان استفاده نمود.
تفاوت وزن:
دستگاه های اکسیژن ساز ثابت وزن بیشتری دارند و معمولا حدود 15 کیلوگرم هستند. در حالی که دستگاه اکسیژن ساز پرتابل معمولا 2 تا 3 کیلوگرم وزن دارد تا به راحتی توسط بیمار در خارج از منزل حمل شده و برای وی ایجاد خستگی ننماید. این دستگاه ها نسبت به اکسیژن ساز ثابت حجم کمتری دارند.
تفاوت قیمت:
دستگاه های اکسیژن ساز پورتابل به دلیل این که تکنولوژی های به روز و پیشرفته تری دارند معمولا با قیمت بالاتری نسبت به اکسیژن ساز خانگی در بازار تجهیزات پزشکی ارائه می شوند.
ظرفیت اکسیژن رسانی:
حجم اکسیژن دهی دستگاه اکسیژن ساز خانگی 3، 5، 8 و 10 لیتر است، در حالی که اکسیژن ساز پرتابل حدود 3 تا 5 لیتر اکسیژن رسانی در دقیقه انجام می دهد.
نحوه اکسیژن دهی:
همان طور که قبل تر نیز اشاره کردیم اکسیژن ساز خانگی می تواند اکسیژن را به صورت پیوسته و دائمی به بیمار برساند، در حالی که اکسیژن ساز پرتابل، اکسیژن رسانی را تنها به صورت پالسی انجام می دهد. بنابراین برای استفاده هنگام خواب مناسب نیست.
تفاوت طول عمر:
با توجه به این که در اکسیژن ساز پرتابل از تکنولوژی های پیچیده تر و پیشرفته تری استفاده شده، آسیب پذیری و حساسیت آن نیز بیشتر است. بنابراین نسبت به اکسیژن ساز خانگی طول عمر کمتری دارد. اکسیژن ساز ثابت تا 10 سال هم می تواند اکسیژن رسانی به بیمار را انجام دهد و عملکرد خوبی داشته باشد. علاوه بر این هزینه های مربوط تعمیر اکسیژن ساز قابل حمل و هم چنین سرویس و تعویض پودر زئولیت آن نسبت به اکسیژن ساز خانگی بیشتر است.
تفاوت FiO2:
در اکسیژن سازه خانگی FiO2 بین 90 تا 95 درصد است، در حالی که در اکسیژن ساز پرتابل FiO2 حدود 85 تا 90 درصد است. بنابراین در مواردی که بیمار شرایط حادتری داشته باشد استفاده از اکسیژن ساز پرتابل برای وی توصیه نمی شود.
خرید دستگاه اکسیژن ساز:
انواع اکسیژن ساز پرتابل و خانگی در وبسایت پیشگامان تجارت کاریز همراه با تمام ویژگی ها و قیمت ارائه شده است و کارشناسان سایت شما را در انتخاب و خرید مناسب ترین دستگاه یاری می کنند. به طور کل هنگام خرید دستگاه اکسیژن ساز لازم است به نکات زیر دقت شود:
- بسته به این که شرایط تنفسی بیمار به چه صورت است و به چه میزان اکسیژن در دقیقه نیاز دارد حجم دستگاه اکسیژن ساز انتخاب می شود. در صورتی که بیمار توانایی انجام فعالیت های روزمره و رفتن به محل کار یا سفر یا محیط بیرون از منزل را دارد می تواند از دستگاه اکسیژن ساز پرتابل نیز استفاده کند. اما دستگاه اکسیژن ساز ثابت بیشتر برای بیمارانی به کار می رود که در بیمارستان یا در منزل بستری هستند.
- خلوص اکسیژن دستگاه باید مورد بررسی قرار گیرد و بهتر است خلوص اکسیژن بین 93 تا 95 درصد باشد تا به خوبی علائم ناشی از کاهش درصد اکسیژن خون را برطرف نماید.
- دستگاه باید صدای کمی داشته باشد. اکسیژن ساز خانگی که در منزل استفاده می شود باید صدای کم و معمولا کمتر از 40 دسی دبل داشته باشد تا برای اطرافیان بیمار به خصوص در زمان خواب، آلودگی صوتی ایجاد نکند. در اکسیژن ساز پرتابل هم که در خارج از منزل استفاده می شود، برای افراد دیگر نباید مزاحمتی ایجاد شود.
- بهتر است هر دو مدل دستگاه دارای سیستم هشدار باشند تا در صورتی که قطع برق یا کاهش درصد باتری یا کاهش درصد خلوص اکسیژن رخ داد آلارم دستگاه به صدا در آید.
- باتری دستگاه اکسیژن ساز پرتاپل باید طول عمر بالایی داشته باشد و اکسیژن رسانی را به مدت طولانی انجام دهد. هم چنین با اتصال به برق به سرعت شارژ شود.
- اکسیژن ساز ثابت باید حتما چرخ داشته باشد تا در صورت لزوم در محیط منزل جا به جا گردد.
- هنگام خرید هر دو مدل دستگاه بهتر است به گارانتی و خدمات پس از فروش معتبر توجه شود.




