فیزیوتراپی ریه؛ تفاوت کاف اسیست و کاف وست

دستگاه کاف اسیست چیست؟

دستگاه کاف اسیست Cough assist که نام دیگر آن محرک سرفه است یکی از تجهیزات کمک تنفسی پزشکی به حساب می آید که در شرایطی استفاده می شود که عفونت های تنفسی یا سایر مشکلات و بیماری های ریوی، خلط و ترشح ریه برای بیمار ایجاد کرده باشند. در صورتی که این ترشحات از ریه بیمار خارج نشده و نیاز به تخلیه آن ها وجود داشته باشد این دستگاه به کار می رود تا در واقع سرفه را برای بیمار شبیه سازی کند و این ترشحات به صورت غیر تهاجمی تخلیه شوند. در این مقاله دستگاه کاف اسیست یا محرک سرفه را به طور کامل شرح داده و تفاوت آن را با دستگاه کاف وست Cough vest توضیح می دهیم.

خارج کردن ترشحات ریوی:

به طور کل برای تخلیه ترشحات از ریه از چهار روش استفاده می شود که به شرح زیر می باشند:

• ماساژ ریه
• ساکشن: انواع دستگاه ساکشن بیمارستانی یا خانگی در صورتی که خلط و ترشحات در قسمت بالای ریه باشد می توانند آن را از ریه خارج کنند.
• دستگاه کاف اسیست: این دستگاه همان طور که قبل تر ذکر شد با اعمال فشار به ریه ها، سرفه را برای بیماران شبیه سازی کرده و موجب خروج ترشحات ریه می شود.
• دستگاه کاف وست: این دستگاه مانند یک جلیقه یا Vest است که بیمار آن را می پوشد و ضربات ملایمی به قفسه سینه و ریه وی وارد می شود و به این طریق خلط از ریه خارج می گردد.

عملکرد دستگاه کاف اسیست:

این دستگاه دارای یک ماسک مخصوص است که بر روی صورت بیمار قرار گرفته و این ماسک توسط یک لوله مخصوص به دستگاه متصل می شود. این دستگاه به ریه ها فشار اعمال می کند و عملکرد آن به این صورت است که پیچ مخصوص روی دستگاه پیچانده شده و یک فشار مثبت ایجاد می شود. هوای دارای این فشار مثبت وارد ریه می شود که این انتقال هوا از طریق ماسک صورت می گیرد. سپس پیچ دستگاه در جهت معکوس پیچانده شده و یک فشار منفی بلافاصله ایجاد می شود و به این طریق ریه تحریک می شود. ماسک دستگاه با دست بر روی صورت بیمار نگه داشته می شود. با تغییر فشار از مثبت به منفی، خلط و ترشحات از جداره آلوئول های ریه جدا می شوند و سپس با قرار گرفتن ترشحات در مسیر تنفسی بیمار و سرفه کردن وی، این ترشحات خارج می شوند سرفه ای که دستگاه ایجاد می کند حالت عمیق و طبیعی دارد.

محدودیت های دستگاه محرک سرفه:

با وجود این که این دستگاه یک وسیله بسیار کاربردی و تخصصی است اما ممکن است برای برخی بیماران استفاده از آن محدودیت داشته باشد و بیمار نتواند از دستگاه استفاده کند یا برای استفاده نیاز به توجه و دقت بیشتری وجود داشته شود. بیمارانی که دچار دیستروفی عضلانی هستند یا بیمارانی که جراحی ریه انجام داده اند باید دستگاه را با دقت بیشتری استفاده کنند. هم چنین در صورتی که بیمار، عمل قلب باز انجام داده باشد یا به قفسه سینه وی آسیب رسیده باشد، در استفاده از دستگاه محرک سرفه به قفسه سینه فشار وارد می شود و ممکن است برای وی خطر داشته باشد.

تفاوت دستگاه کاف اسیست و کاف وست:

هر دو دستگاه کاف اسیست و کاف وست برای خارج کردن ترشحات و خلطی که با استفاده از ماساژ ریوی یا دستگاه ساکشن از ریه خارج نشده است مورد استفاده قرار می گیرند. در دستگاه کاف اسیست همان طور که قبل تر هم اشاره کردیم فشارهای مثبت و منفی بلافاصله از طریق یک ماسک به ریه وارد می شوند و با تحریک ریه بیمار و ایجاد عمل سرفه به صورت عمیق و طبیعی، باعث جدا شدن خلط از جداره های ریه و خارج شدن آن ها از بدن می شود. اما دستگاه کاف وست، فیزیوتراپی ریه نامیده می شود که به صورت جلیقه استفاده می گردد و مکانیزم حرکتی و مکانیکی دارد. بیمار جلیقه دستگاه کاف وست را می پوشد و دستگاه از طریق این جلیقه ضربه هایی را به شکل ماساژ یا کوبش ملایم به قفسه سینه وارد می کند. به این ترتیب ترشح ریه از دیواره آلوئول ها جدا می شود و از ریه خارج می گردد.

هر دو دستگاه کاف وست و کاف اسیست برخلاف دستگاه ساکشن عملکرد غیر تهاجمی و بدون درد دارند. علاوه بر این با استفاده از کاف وست توان ریوی بیمار افزایش پیدا کرده و حجم ریه بیشتر می شود. همچنین دم و بازم بیمار و به طور کل فعالیت وی بهبود داده می شود. دستگاه کاف وست را می توان طوری برنامه ریزی کرد که ماساژ و ضربه زدن را از لوب فوقانی ریه شروع کرده و سپس به لوب تحتانی ریه برود. علاوه بر این می تواند ضربه زدن به پشت را نیز انجام دهد که این نوع برنامه ریزی دستگاه توسط پزشک متخصص تعیین می گردد. هم چنین عملکرد دستگاه می تواند به صورت ماساژ، فشار یا ضربه باشد.

مزایای استفاده از دستگاه محرک سرفه:

این دستگاه با الگوی تنفس بیمار به صورت طبیعی هماهنگ می شود، تنفس طبیعی بیمار را کنترل می کند و فشار را بر اساس این مکانیزم به ریه وارد می کند. هم چنین می توان عملکرد آن را تنظیم کرد و این تنظیمات فشار هوا، چرخه تنفس و سرفه را می توان به سه شکل دستی، اتوماتیک و اتوماتیک پیشرفته در دستگاه اعمال کرد. بنابراین این دستگاه عملکردی تخصصی دارد و در تنظیمات آن تنوع و انعطاف پذیری لازم وجود دارد. علاوه بر این، نوسان فشار از مثبت به منفی را می توان در دستگاه تنظیم کرد، به طوری که خلط را به راحتی از دیواره آلوئول های ریه خارج کند.

این دستگاه برخلاف دستگاه ساکشن کاملا به صورت غیر تهاجمی عمل می کند و دردی برای بیمار ایجاد نمی کند. امکان ذخیره کردن اطلاعات مختلف مانند جریان هوا، اشباع اکسیژن و ماکزیمم جریان سرفه در این دستگاه وجود دارد و باعث می شود امکان بررسی این اطلاعات وجود داشته باشد. می توان گفت دستگاه محرک سرفه، فشار و سرفه کاملا موثر را برای خارج شدن ترشحات ریه ایجاد می کند.

جمع بندی:

دستگاه کاف اسیست یکی از روش های نوین و موثر در خارج کردن خلط و ترشحات از ریه بیماران است که عملکرد سرفه را برای بیمار شبیه سازی می کند. با توجه به این که این دستگاه مستقیما با ریه در تماس است، دستگاهی حساس به حساب می آید و لازم است از بهترین برند و با کیفیت ترین مدل تهیه شود. شرکت پیشگامان تجارت کاریز انواع دستگاه Cough assist را در برندهای مختلف در اختیار بیماران قرار می دهد. یکی از معتبرترین این برندها برند ایتالیایی MPR است که دستگاه کاف اسیست تولید شده توسط آن عملکرد Manual، Automatic و Synchronized دارد. هم چنین اطلاعات را می توان در آن ذخیره نمود و دستگاه به صورت خانگی و بیمارستانی استفاده می شود. علاوه بر این با داشتن وزن کم، می توان دستگاه را به راحتی جا به جا کرد. به طور کل هنگام خرید انواع دستگاه محرک سرفه لازم است به نکاتی مانند سبک و قابل حمل بودن آن، امکان عملکرد با باتری، داشتن ماسک در سایزها و فرم های متنوع، لوله انعطاف پذیر، امکان ذخیره سازی اطلاعات و امکان تمیز کردن قسمت های مختلف دستگاه توجه نمود.